Erektil disfonksiyon (sertleşme sorunu) tedavisinde kullanılan alprostadil, papaverin ve fentolamin, özellikle enjekte edilebilir ereksiyon tedavilerinin (intrakavernöz enjeksiyon) temel ilaçlarıdır.
Bu üç ajan, tek başlarına veya kombinasyonlar (Bimix, Trimix) halinde kullanılarak etkili ve kontrollü ereksiyon sağlanmasına yardımcı olur.
İntrakavernöz Enjeksiyon Tedavisine Kısa Bakış
İntrakavernöz enjeksiyon tedavisi, ilacın doğrudan penis içindeki corpus cavernosum dokusuna verilmesi esasına dayanır. Bu yöntem:
- Ağızdan alınan ilaçlara yanıt alınamadığında
- Sinir veya damar kaynaklı ereksiyon sorunlarında
- Prostat cerrahisi sonrası
yüksek başarı oranlarıyla uygulanmaktadır.
1. Alprostadil Nedir?
Genel Tanım
Alprostadil, prostaglandin E1 (PGE1) türevi bir ilaçtır. Erektil disfonksiyon tedavisinde tek başına en sık kullanılan intrakavernöz enjeksiyon ajanıdır.
Etki Mekanizması
- Penis damarlarında doğrudan vazodilatasyon (damar genişlemesi) yapar
- Düz kasları gevşetir
- Penis içine kan doluşunu artırır
Bu etkiler sonucunda cinsel uyarıdan bağımsız olarak ereksiyon gelişir.
Etki Süresi ve Başlangıcı
- Başlangıç: 5–15 dakika
- Süre: 30–90 dakika
Avantajları
- Tek başına güçlü etki
- Doz ayarı kolay
- Kombinasyon gerektirmeyebilir
- FDA onaylı olması
Dezavantajları ve Yan Etkiler
- Enjeksiyon sırasında yanma hissi
- Penis ağrısı (özellikle yüksek dozlarda)
- Priapizm riski (doz aşımında)
2. Papaverin Nedir?
Genel Tanım
Papaverin, düz kas gevşetici (spazmolitik) etkisi olan eski ve etkili bir ajandır. Günümüzde genellikle kombinasyon tedavilerinde tercih edilir.
Etki Mekanizması
- Fosfodiesteraz enzimlerini inhibe eder
- Düz kas gevşemesi sağlar
- Penis içi damar direncini azaltır
Etki Süresi ve Başlangıcı
- Başlangıç: 10–20 dakika
- Süre: 1–2 saat
Avantajları
- Güçlü düz kas gevşetici etki
- Kombinasyonlarda etkiyi artırır
- Düşük maliyet
Dezavantajları ve Yan Etkiler
- Tek başına kullanıldığında priapizm riski daha yüksek
- Uzun vadede kavernozal fibrozis riski
- Günümüzde tek başına kullanımı azalmıştır
3. Fentolamin Nedir?
Genel Tanım
Fentolamin, alfa-adrenerjik reseptör blokörü bir ilaçtır. Ereksiyon tedavisinde genellikle yardımcı (destekleyici) ajan olarak kullanılır.
Etki Mekanizması
- Alfa-1 ve alfa-2 reseptörlerini bloke eder
- Damar büzüşmesini engeller
- Diğer ilaçların etkisini güçlendirir
Etki Süresi ve Başlangıcı
- Başlangıç: 10–15 dakika
- Süre: 30–90 dakika
Avantajları
- Kombinasyon tedavilerinde etkinliği artırır
- Daha düşük dozlarla yeterli ereksiyon sağlar
- Yan etki profili görece hafiftir
Dezavantajları ve Yan Etkiler
- Tek başına etkisi sınırlıdır
- Genellikle alprostadil veya papaverin ile birlikte kullanılır
- Nadiren tansiyon düşüklüğü
Kombinasyon Tedavileri (Bimix – Trimix)
🔹 Bimix
- Papaverin + Fentolamin
🔹 Trimix
- Alprostadil + Papaverin + Fentolamin
Avantajları:
- Daha güçlü ve dengeli ereksiyon
- Daha düşük alprostadil dozu → daha az ağrı
- Yüksek hasta memnuniyeti
Güvenli Kullanım İçin Önemli Uyarılar
- Doz mutlaka üroloji uzmanı tarafından ayarlanmalıdır
- Günlük veya haftalık maksimum kullanım sıklığı aşılmamalıdır
- 4 saatten uzun süren ereksiyon acil durumdur
- Kendi kendine doz artırımı yapılmamalıdır
Alprostadil, papaverin ve fentolamin; etki mekanizmaları, yan etki profilleri ve kullanım alanları açısından birbirinden farklı ancak birbirini tamamlayan ilaçlardır.
Doğru hasta seçimi, uygun kombinasyon ve hekim kontrolü ile bu tedaviler, erektil disfonksiyon yönetiminde yüksek başarı ve hasta memnuniyeti sağlar.
Op.Dr. Taner ÇAVUMİRZA
ÜROLOJİ / ANDROLOJİ UZMANI
