Diyabet (şeker hastalığı), dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen kronik bir metabolik hastalıktır. Tip 1 ve Tip 2 diyabet; kalp-damar sistemi, sinir sistemi, böbrekler ve gözler başta olmak üzere birçok organı etkilediği gibi cinsel fonksiyonlar üzerinde de ciddi olumsuz etkilere yol açabilmektedir.
Diyabetli erkeklerde en sık görülen sorunlardan biri erektil disfonksiyondur.
Bu noktada Sildenafil (Viagra) ve Tadalafil (Cialis) gibi PDE5 inhibitörleri, diyabet hastalarında erektil disfonksiyon tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak diyabetli bireylerde bu ilaçların etkinliği, güvenliği ve özel dikkat edilmesi gereken yönleri ayrı bir değerlendirme gerektirir.
Diyabet ve Erektil Disfonksiyon Arasındaki İlişki
Diyabetli erkeklerde erektil disfonksiyon görülme oranı, diyabeti olmayan erkeklere kıyasla 2–3 kat daha fazladır. Bunun temel nedenleri şunlardır:
- Damar hasarı (mikroanjiyopati): Yüksek kan şekeri, penise giden damarların yapısını bozar.
- Sinir hasarı (diyabetik nöropati): Sertleşmeyi başlatan sinir sinyalleri zayıflar.
- Endotel fonksiyon bozukluğu: Nitrik oksit salınımı azalır.
- Hormonal değişiklikler: Diyabetli erkeklerde testosteron düşüklüğü daha sık görülür.
Bu mekanizmalar, diyabetli hastalarda sertleşme bozukluğunu hem daha sık hem de daha dirençli hale getirir.
Sildenafil ve Tadalafil Nasıl Etki Gösterir?
Sildenafil ve Tadalafil, fosfodiesteraz tip 5 (PDE5) enzimini inhibe eder. Bu sayede:
- Peniste düz kaslar gevşer
- Kan akışı artar
- Cinsel uyarı ile birlikte sertleşme sağlanır
Ancak bu ilaçlar tek başına sertleşme oluşturmaz, mutlaka cinsel uyarı gereklidir. Diyabetli hastalarda bu mekanizma kısmen bozulmuş olsa da, PDE5 inhibitörleri çoğu hastada etkili olmaktadır.
Diyabet Hastalarında Etkinlik
Araştırmalar göstermektedir ki:
- Diyabeti olmayan erkeklerde PDE5 inhibitörlerinin başarı oranı %70–80 civarındadır
- Diyabetli erkeklerde bu oran %50–60’a düşmektedir
Bu düşüşün nedeni, diyabetin oluşturduğu ileri düzey damar ve sinir hasarıdır. Buna rağmen Sildenafil ve Tadalafil, diyabetli hastalarda hâlâ birinci basamak tedavi olarak kabul edilmektedir.
Tadalafil’in uzun etki süresi (36 saate kadar) sayesinde:
- Daha spontan bir cinsel yaşam
- Psikolojik baskının azalması
gibi avantajlar sunduğu belirtilmektedir.
Doz ve Kullanımda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Diyabet hastalarında bu ilaçların kullanımı genellikle güvenlidir, ancak bazı noktalara dikkat edilmelidir:
- Başlangıç dozu düşük tutulmalıdır
- Kan şekeri kontrolsüz olan hastalarda etkinlik azalabilir
- Açlık-tokluk durumu özellikle Sildenafil için önemlidir
- Alkol ile birlikte kullanımı yan etkileri artırabilir
Özellikle kalp-damar hastalığı olan diyabetliler, bu ilaçları mutlaka doktor kontrolünde kullanmalıdır.
Yan Etkiler Diyabetlilerde Daha mı Fazla?
Genel olarak yan etkiler diyabetli ve diyabetsiz hastalarda benzerdir:
- Baş ağrısı
- Yüz kızarması
- Burun tıkanıklığı
- Mide rahatsızlığı
- Hafif görme değişiklikleri (özellikle Sildenafil)
Ancak diyabetli hastalarda:
- Damar hassasiyeti
- Tansiyon dalgalanmaları
daha sık olabileceğinden dikkatli olunmalıdır.
Kalp Hastalığı ve Nitrat Kullanımı
Diyabetli bireylerin önemli bir kısmı koroner arter hastalığına sahiptir. Eğer hasta:
- Nitrat içeren ilaçlar (örneğin dil altı nitrogliserin)
kullanıyorsa, Sildenafil ve Tadalafil kesinlikle kullanılmamalıdır.
Bu kombinasyon, hayati risk taşıyan ciddi tansiyon düşüşlerine yol açabilir.
Kan Şekeri Kontrolü ve Tedavi Başarısı
Çalışmalar göstermektedir ki:
- HbA1c değeri iyi kontrol edilen diyabet hastalarında
- PDE5 inhibitörlerinin etkinliği anlamlı derecede daha yüksektir
Yani bu ilaçlar tek başına mucizevi değildir; iyi bir diyabet kontrolü, tedavinin başarısını doğrudan etkiler.
Diyabet hastalarında Sildenafil ve Tadalafil tedavisi:
- Genel olarak güvenli ve etkilidir
- Diyabetin neden olduğu sertleşme bozukluğunda birinci basamak tedavi olarak kabul edilir
- Ancak etkinliği diyabetin süresi ve kontrol düzeyine bağlıdır
Özetle:
- Diyabet bu ilaçların kullanımına engel değildir
- Doğru hasta seçimi, uygun doz ve doktor kontrolü ile başarılı sonuçlar elde edilebilir
- Kan şekeri regülasyonu sağlanmadan tedaviden maksimum fayda beklenmemelidir
Diyabetli bireylerin cinsel sağlık sorunlarını ihmal etmemesi ve bu konuda bir üroloji veya endokrinoloji uzmanına danışması, yaşam kalitesi açısından son derece önemlidir.
Op.Dr. Taner ÇAVUMİRZA
ÜROLOJİ / ANDROLOJİ UZMANI
WhatsApp