Sildenafil ve Tadalafil, en yaygın kullanılan fosfodiesteraz tip 5 (PDE5) inhibitörleri arasında yer alır.
En bilinen ticari isimleriyle Sildenafil (Viagra), Tadalafil (Cialis) olarak tanınan bu ilaçlar, esas olarak erektil disfonksiyon (sertleşme bozukluğu) ve bazı durumlarda pulmoner arteriyel hipertansiyon tedavisinde reçete edilir.
Sildenafil ve Tadalafil Nasıl Etki Eder?
Her iki ilaç da PDE5 enzimini inhibe ederek penisteki düz kasların gevşemesini sağlar. Bu mekanizma, kan akışını artırır ve cinsel uyarı ile birlikte sertleşmeyi mümkün kılar. Önemli bir nokta şudur:
Bu ilaçlar hormonları doğrudan etkilemez ve testosteron üretimini baskılamaz.
Etkileri temel olarak damar sistemi üzerinedir. Bu nedenle üreme fonksiyonlarına etkisi dolaylı olarak değerlendirilir.
Sperm Üretimi ve Erkek Kısırlığı
Erkek kısırlığı genellikle şu faktörlerle ilişkilidir:
- Sperm sayısının düşük olması (oligospermi)
- Sperm hareketliliğinin azalması (astenozoospermi)
- Sperm şekil bozuklukları (teratozoospermi)
- Hormonal bozukluklar
- Genetik faktörler
- Enfeksiyonlar ve çevresel etkenler
Sildenafil ve Tadalafil’in bu parametreler üzerindeki etkisi uzun süredir araştırılmaktadır.
Bilimsel Çalışmalar Ne Diyor?
1. Sperm Sayısı Üzerine Etkisi
Çok sayıda klinik çalışmada, Sildenafil veya Tadalafil kullanımının sperm sayısını azalttığına dair güçlü bir kanıt bulunmamıştır. Aksine, bazı çalışmalarda uzun süreli erektil disfonksiyonu olan erkeklerde cinsel aktivitenin artmasıyla dolaylı olarak üreme şansının arttığı bildirilmiştir.
2. Sperm Hareketliliği (Motilite)
Laboratuvar ortamında yapılan bazı deneylerde, yüksek doz Sildenafil’in sperm hücrelerinin hareketliliğini geçici olarak artırabileceği gösterilmiştir. Ancak bu etki:
- Kısa sürelidir
- Klinik açıdan zararlı değildir
- Normal dozlarda kısırlık riskine yol açmaz
3. Sperm DNA Hasarı
Kısırlık açısından en kritik konulardan biri sperm DNA bütünlüğüdür. Mevcut veriler, PDE5 inhibitörlerinin:
- DNA fragmantasyonunu artırmadığını
- Genetik hasara yol açmadığını
göstermektedir.
Tadalafil ve Uzun Süreli Kullanım
Tadalafil’in yarı ömrü daha uzundur (yaklaşık 36 saat). Bu nedenle bazı kişiler ilacın uzun süre vücutta kalmasının zararlı olabileceğini düşünmektedir. Ancak yapılan araştırmalar:
- Günlük düşük doz (2.5–5 mg) kullanımın
- Testis fonksiyonları üzerinde olumsuz etkisi olmadığını
- Hatta bazı vakalarda prostat ve pelvik dolaşımı iyileştirerek dolaylı fayda sağlayabileceğini
ortaya koymuştur.
Hormonal Etkiler
Sildenafil ve Tadalafil:
- Testosteron
- FSH (Folikül Uyarıcı Hormon)
- LH (Luteinize Edici Hormon)
seviyeleri üzerinde baskılayıcı bir etki göstermez. Bu da sperm üretiminin temel hormonal mekanizmasının bozulmadığını gösterir.
Ne Zaman Risk Oluşabilir?
Genel olarak bu ilaçlar kısırlığa neden olmaz, ancak şu durumlarda dikkatli olunmalıdır:
- Doktor kontrolü olmadan yüksek doz ve sık kullanım
- Sahte veya merdiven altı ürünler
- Alkol ve sigara ile birlikte aşırı kullanım
- Altta yatan ciddi hormonal veya testiküler hastalıklar
Bu faktörler tek başına değil, dolaylı yoldan üreme sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Mevcut bilimsel veriler ışığında şu net sonuçlara varılabilir:
- Sildenafil ve Tadalafil kısırlığa neden olmaz
- Sperm sayısı, hareketliliği ve DNA bütünlüğü üzerinde kalıcı olumsuz etkileri yoktur
- Doktor önerisiyle ve uygun dozda kullanıldığında güvenlidir
- Aksine, cinsel fonksiyonun düzelmesi sayesinde bazı çiftlerde gebelik şansı artabilir
Çocuk sahibi olmayı planlayan erkeklerin bu ilaçları kullanmadan önce bir üroloji uzmanına danışması her zaman en doğru yaklaşımdır.
Op.Dr. Taner ÇAVUMİRZA
ÜROLOJİ / ANDROLOJİ UZMANI
