Sildenafil (Viagra), fosfodiesteraz tip 5 (PDE5) inhibitörleri grubuna ait, erkeklerde erektil disfonksiyonun (sertleşme sorunu) tedavisinde kullanılan ilk ilaç olarak hayatımıza girmiştir.
Sildenafil, penisteki düz kasların gevşemesini sağlayarak kan akışını artırır ve cinsel uyarı ile birlikte ereksiyonun oluşmasına yardımcı olur. İlk olarak kalp-damar hastalıkları için araştırılırken erektil fonksiyon üzerindeki etkisi fark edilmiş ve bu alanda yaygın biçimde kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde hem marka adıyla (Viagra) hem de jenerik formlarıyla reçeteli olarak satılmaktadır.
Sildenafil Nasıl Etki Eder?
Sildenafil, vücutta nitrik oksit aracılığıyla çalışan bir yolu güçlendirir. Cinsel uyarı sırasında salınan nitrik oksit, cGMP adlı bir maddenin artmasına yol açar. Bu madde, penisteki damarların gevşemesini ve kanla dolmasını sağlar. PDE5 enzimi ise cGMP’yi yıkarak ereksiyonun sonlanmasına neden olur. Sildenafil, PDE5’i inhibe ederek cGMP’nin daha uzun süre etkili olmasını sağlar. Bu sayede sertleşme daha kolay oluşur ve daha uzun süre korunabilir. Ancak önemli bir nokta şudur: Sildenafil tek başına cinsel isteği artırmaz; etkili olabilmesi için cinsel uyarı gereklidir.
Yaygın Yan Etkiler
Sildenafil genellikle iyi tolere edilse de bazı yan etkiler görülebilir. En sık bildirilen yan etkiler şunlardır:
- Baş ağrısı: En yaygın yan etkidir ve damarların genişlemesine bağlıdır.
- Yüz kızarması (flushing): Özellikle yüz ve boyun bölgesinde sıcaklık hissi ve kızarıklık olabilir.
- Burun tıkanıklığı: Nazal damarlardaki genişleme nedeniyle ortaya çıkabilir.
- Hazımsızlık ve mide rahatsızlığı: Reflü benzeri şikâyetler görülebilir.
- Baş dönmesi: Özellikle ani ayağa kalkıldığında daha belirgin olabilir.
Bu yan etkiler genellikle hafif-orta şiddettedir ve ilacın etkisi geçtikçe kendiliğinden kaybolur.
Daha Az Görülen ve Ciddi Yan Etkiler
Nadir olmakla birlikte, sildenafil bazı ciddi yan etkilere yol açabilir:
- Görme bozuklukları: Mavi-yeşil renkleri ayırt etmede zorluk, bulanık görme veya ışığa hassasiyet görülebilir. Çok nadiren ani görme kaybı (NAION) bildirilmiştir.
- İşitme sorunları: Ani işitme azalması veya kulak çınlaması nadir de olsa rapor edilmiştir.
- Priapizm: Dört saatten uzun süren ağrılı ereksiyon acil tıbbi müdahale gerektirir. Tedavi edilmezse kalıcı hasara yol açabilir.
- Kalp-damar sorunları: Göğüs ağrısı, çarpıntı veya nefes darlığı gibi belirtiler özellikle altta yatan kalp hastalığı olan kişilerde önemlidir.
Bu tür belirtiler ortaya çıkarsa ilacın kullanımı derhal durdurulmalı ve acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
Kimler Dikkatli Kullanmalıdır?
Sildenafil herkes için uygun olmayabilir. Aşağıdaki durumlarda mutlaka doktora danışılmalıdır:
- Nitrat içeren ilaç kullananlar: Göğüs ağrısı için kullanılan nitratlarla birlikte alındığında ciddi ve tehlikeli tansiyon düşüşü meydana gelebilir.
- Ciddi kalp hastalığı olanlar: Son dönemde kalp krizi geçirmiş, kontrolsüz ritim bozukluğu veya ciddi kalp yetmezliği olan kişiler için risklidir.
- Düşük tansiyonu olanlar: Sildenafil kan basıncını daha da düşürebilir.
- Karaciğer veya böbrek hastalığı olanlar: İlacın vücuttan atılımı etkilenebilir.
- Retina hastalıkları bulunanlar: Özellikle nadir genetik göz hastalıklarında dikkatli olunmalıdır.
Güvenli Kullanım Önerileri
Sildenafil’in güvenli ve etkili kullanımı için bazı temel kurallara uyulmalıdır:
- Doktor önerisiyle kullanın: İnternetten veya reçetesiz temin edilen ürünler sahte veya zararlı olabilir.
- Önerilen dozu aşmayın: Daha fazla almak etkiyi artırmaz, yan etki riskini yükseltir.
- Alkolle birlikte dikkatli olun: Aşırı alkol, hem ereksiyon sorununu artırabilir hem de baş dönmesi ve tansiyon düşüşü riskini yükseltir.
- Ağır yağlı yemeklerden kaçının: Yağlı yiyecekler ilacın etkisinin gecikmesine neden olabilir.
- Günde bir kereden fazla kullanmayın: Sildenafil’in etkisi genellikle birkaç saat sürer ve sık kullanım önerilmez.
Psikolojik ve Sosyal Boyut
Sildenafil, erektil disfonksiyon yaşayan erkeklerin özgüvenini artırabilir ve ilişkiler üzerinde olumlu etki yapabilir. Ancak ereksiyon sorunlarının her zaman fiziksel bir nedene bağlı olmadığı unutulmamalıdır. Stres, kaygı, depresyon ve ilişki problemleri de önemli rol oynar. Bu nedenle bazı durumlarda ilaç tedavisiyle birlikte psikolojik destek veya yaşam tarzı değişiklikleri (düzenli egzersiz, sigarayı bırakma, sağlıklı beslenme) daha kalıcı fayda sağlayabilir.
Sildenafil (Viagra), erektil disfonksiyon tedavisinde etkili ve yaygın olarak kullanılan bir ilaçtır. Doğru hasta seçimi ve bilinçli kullanım ile çoğu erkek için güvenli bir seçenek sunar. Bununla birlikte, yan etkileri ve olası riskleri göz ardı edilmemeli, özellikle kalp-damar hastalığı olan bireyler mutlaka bir sağlık profesyoneline danışmalıdır. Güvenli kullanım kurallarına uyulduğunda sildenafil, yaşam kalitesini ve cinsel sağlığı olumlu yönde destekleyen önemli bir tedavi aracıdır.
Op.Dr. Taner ÇAVUMİRZA
ÜROLOJİ / ANDROLOJİ UZMANI
WhatsApp